Manhattan — de cocktail van een bewust gekozen avond

De Manhattan is de cocktail die ontstond in het New York van 1874, in de bar van de Manhattan Club, mogelijk voor Winston Churchills moeder Jennie Jerome. Als de Old Fashioned de wortel is van elke moderne cocktail, dan is de Manhattan zijn meest elegante volwassen versie: whisky met vermout, gebonden door bitters, gedronken uit een coupe. Twee ingrediënten meer dan een Old Fashioned, en oneindig veel meer nuance. Voor de man die één cocktail wil leren die hem een leven lang doorhelpt bij bruiloften, hotelbars en late diners: dit is het recept.

De formule, en waarom rye erin hoort

Vijf delen rye whiskey, twee delen zoete rode vermout, twee druppels Angostura bitters. Roeren met veel ijs in een mengglas, dertig seconden. Zeven in een gekoelde coupe of Nick & Nora-glas. Garneer met een Luxardo-kers (nooit een felrode maraschino-kers uit een pot — dat is een misdaad tegen het glas). Optioneel: een sinaasappelschil boven het glas uitknijpen en weggooien.

Waarom rye en geen bourbon? Rye is droger en kruidiger; de zoete vermout heeft die tegenwicht nodig. Bourbon in een Manhattan wordt te zoet en te rond — je krijgt een siroop in plaats van een cocktail. Als er alleen bourbon is: verminder de vermout tot 1,5 delen en voeg één extra druppel bitters toe. Dit heet een 'Bourbon Manhattan' of 'Perfect Manhattan variant' en is een goede noodoplossing.

De vermout is de helft van dit drankje. Gebruik geen supermarkt-vermout van drie maanden oud. Martini Riserva Rubino, Carpano Antica Formula, of Cocchi Vermouth di Torino. Bewaar in de koelkast na openen, gebruik binnen zes weken. Een Manhattan met scheve vermout is een kater met een reden.

"De Manhattan is een pak; de Old Fashioned is een blazer. Beide horen in je garderobe."— Dale DeGroff, King Cocktail

Roeren, niet shaken — en waarom

Elke Manhattan bevat alleen sterke drank: geen ei, geen citrus, geen puree. Er is niets te emulgeren. Shaken introduceert lucht en breekt de textuur; het maakt het drankje troebel en waterig. Roeren geeft je een heldere, olieachtige textuur die glinstert in de coupe.

Techniek: mengglas voor tweederde vullen met ijs. Ingrediënten inschenken. Roer met een lange barlepel langs de wand van het glas — de lepel raakt het ijs, niet de vloeistof. Dertig seconden, misschien veertig. Proef met een rietje: hij moet koud zijn (rond -2°C), correct verdund (ongeveer 20% water door smelting), en zuiver van smaak.

Serveer altijd in een gekoeld glas. Zet je coupe tien minuten voor gebruik in de vriezer, of vul hem met ijswater terwijl je de cocktail bouwt en gooi het ijswater weg vlak voor het zeven. Warme glazen verpesten elke gemixte cocktail binnen dertig seconden.

Het recept, in vier stappen

• 50 ml rye whiskey (Rittenhouse Bonded, Bulleit Rye, of Michter's US*1)
• 20 ml zoete rode vermout (Carpano Antica of Martini Riserva Rubino)
• 2 druppels Angostura bitters
• Roeren met veel ijs, dertig seconden, zeven in gekoelde coupe, Luxardo-kers erin

Varianten en wanneer je hem serveert

De Perfect Manhattan gebruikt gelijke delen zoete en droge vermout (10 ml elk) — droger, meer bitter, prachtig winterdrankje. De Rob Roy vervangt de rye door Scotch (bij voorkeur een blend zoals Famous Grouse of een milde single malt zoals Aberlour 12) — een klassieker in Schotse hotelbars. De Brooklyn voegt maraschino en Amer Picon toe voor een bittere, complexere variant voor gevorderden.

De Manhattan is geen borrel-drankje en ook geen zomerse aperitief. Hij is bedoeld voor de avond, in de kamer, bij een gesprek. Hij is ook een van de weinige cocktails die uitstekend past bij eten — bij rood vlees (biefstuk, ribstuk, wildbraad) is hij een verrassend goede metgezel, en bij donkere chocolade is hij bijna onovertroffen.

Verder in de cocktailserie: onze recepten voor de {Negroni} en de {Old Fashioned}. Drie klassiekers, drie technieken (roeren, muddelen, roeren), één avond die je hebt gered.

Vijf delen rye, twee delen vermout, twee druppels bitters, gekoeld glas. Roer dertig seconden. Serveer in een coupe met een echte kers. Wie deze cocktail correct kan maken, wordt overal ter wereld gerespecteerd — in Chicago, in Rome, in de hotelbar van Amsterdam. Dat is uiteindelijk waar we voor drinken.